Wähle ein anderes Land oder eine andere Region, um Inhalte für deinen Standort zu sehen. Select another country or region to see content for your location. Seleccione otro país o región para ver el contenido de su ubicación. Selecteer een ander land of een andere regio om de inhoud van uw locatie te zien. Vælg et andet land eller område for at se indhold, der er specifikt for din placering. Voit katsoa paikallista sisältöä valitsemalla jonkin toisen maan tai alueen. Choisissez un pays ou une région pour afficher le contenu spécifique à votre emplacement géographique. Επίλεξε μια άλλη χώρα ή περιοχή, για να δεις περιεχόμενο σχετικό με την. Scegli il Paese o territorio in cui sei per vedere i contenuti locali. 別の国または地域を選択して、あなたの場所のコンテンツを表示してください。 Velg et annet land eller region for å se innhold som gjelder der. Escolha para ver conteúdos específicos noutro país ou região. Välj ett annat land eller område för att se det innehåll som finns där. Konumunuza özel içerikleri görmek yapmak için başka bir ülkeyi veya bölgeyi seçin. Chọn quốc gia hoặc khu vực khác để xem nội dung cho địa điểm của bạn

Diese Box wird angezeigt, da die Seitensprache nicht mit einer den Browsersprachen übereinstimmt.

Close



'Goede schulden, slechte schulden'

In de circulaire van vandaag legt directeur Ernst Prost uit waarom de staat nu met een goed geweten nieuwe schulden kan maken om de economie te stimuleren – in tegenstelling tot tien jaar geleden

Beste medeondernemers!

 

Tien jaar geleden heb ik me hevig verzet tegen de staatsschuld. Ik herinner me nog goed hoe ik alle mogelijke politici het vuur aan de schenen heb gelegd omdat ze alleen maar schulden konden maken. Maar hoezo zei ik gisteren dan: “Het maakt niet uit of onze schuld nu 1 of 2 biljoen euro meer bedraagt. Integendeel: het is zelfs goed om meer schulden te maken om de crisis te bestrijden?” Het is een eenvoudige rekensom en de reden voor mijn totaal andere manier van denken is nog eenvoudig te verklaren: ruim tien jaar geleden had Duitsland in mijn ogen – simpel gezegd – te veel schulden. Ons bruto binnenlands product, de economische prestatie van Duitsland, bedroeg 2,5 biljoen euro. En de totale schuld bedroeg toen circa 2 biljoen euro. Dat komt neer op een schuldquote van 80%. De rente die we voor deze schulden moesten betalen, bedroeg in 2010 33 miljard euro. En in 2008 was het zelfs zo'n 40 miljard euro! Dit geld kwamen we natuurlijk op andere plekken tekort ...

En hoe zag dit er vorig jaar, in 2019, uit? De schulden van Duitsland bedragen nog steeds zo'n 2 biljard euro. We hebben een paar schulden wel terug weten te brengen, maar de schuldenlast is in feite nog even hoog als in 2010, toen er op een consequente en juiste manier een schuldenrem werd ingevoerd. Maar ons bruto binnenlands product, de economische prestatie van Duitsland, is van 2,5 biljoen euro gestegen naar 3,4 biljoen euro. Geweldig, toch? Als gevolg daarvan is ook onze schuldquote van 80% afgenomen tot 60% nu. Ter vergelijking: de Verenigde Staten hebben een schuldquote van 110% en Japans zelfs 240%.

We hebben dus bij een veel hogere economische prestatie nog steeds dezelfde schulden – dat is alvast niet slecht, deze verbeterde vermogenspositie. En hoe zit het met de ontwikkeling van onze rentebetalingen? Het zijn immers deze financieringskosten voor leningen die het nationale begroting jaarlijks drukken. Zoals ik hierboven al heb geschreven, hebben we in 2008 circa 40 miljard euro rente betaald en in 2010 circa 33 miljard euro. En in 2019? Toen ging het om slechts 12 miljard euro ... Heel goed! Ziet u dit dubbele effect? Stilstand van de schulden (zogezegd) bij een aanzienlijk hogere economische draagkracht! En de rentebetalingen zijn dankzij de lage rentestand aanzienlijk gedaald. Top! Dit betekent omgekeerd natuurlijk ook ruimte voor nieuwe schulden die we ook zeker moeten maken om deze crisis te beëindigen en de economie te stimuleren. Het geld kost toch niks, zoals ik gisteren al schreef – raar maar waar, door de negatieve rente op leningen levert het de staat zelfs geld op in plaats van dat het geld kost om schulden te maken, omdat de rente voor de beleggers negatief is. Beter kan het dus niet zijn ...

Nu nog een laatste blik op de rentebetalingen en de nationale begroting in de afgelopen 10 jaar: aan de hand daarvan kunnen we zien hoeveel van de jaarlijkse begroting of het jaarlijkse budget naar de schuldaflossing, dus het betalen van rente, gaat. De nationale begroting bedroeg tien jaar geleden circa 320 miljard euro en daarvan werd, zoals hierboven beschreven, 33 miljard euro uitgegeven aan het betalen van rente over de schulden. De begroting van vorig jaar bedroeg 350 miljard euro, dus een hele hoop meer, maar de rente bedroeg nog maar 12 miljard euro! Dus ook vanuit dit oogpunt hebben we ruimte voor investeringen als overheidsuitgaven om de economie aan te zwengelen. Niet om stomme dingen te doen, maar om weer de goede kant op te gaan. En daarvoor moet de overheid nu de beurs trekken. We kunnen het ons bij de huidige rentesituatie zoals gezegd zelfs veroorloven om onze schulden te verdubbelen, van twee naar vier biljoen euro, zonder op veel hogere rentebetalingen uit te komen.

Wat de staat en de economie met 2 biljoen euro allemaal kan doen: bruggen renoveren, scholen moderniseren, het onderwijs hervormen, de gezondheidszorg na deze pandemie versterken, de energietransitie realiseren enzovoort enzovoort enzovoort. Dat zijn allemaal projecten waar geld voor nodig is, maar die ook werkplekken opleveren en tegelijkertijd voordelen hebben voor de hele maatschappij en onze toekomst. Volledige werkgelegenheid en een bloeiende economie zijn overigens strikt noodzakelijke voorwaarden voor veel belastinginkomsten ... En dat is toch ook wat de verzorgingsstaat onder andere wil – en wat voor het verzorgen van alle burgers en het uitvoeren van alle projecten ook dringend nodig is.

 

Ihr

 

Ernst Prost