• 14/04/2020
  • Corona-Krise

«Φτάνει πια με τις προβλέψεις – είναι εξοργιστικό!»

Η «δημιουργικότητα και η εφευρετικότητα των ανθρώπων» παραγκωνίζονταν μέχρι τώρα αδίκως από την «υπολογιστική σκέψη», εξηγεί ο Ernst Prost

Γεια σας αγαπητές συναδέλφισσες και συνάδελφοι,

αν ακούσω ή διαβάσω άλλη μία φορά όλα αυτά που ξεφουρνίζουν οι επιστήμονες, θεωρητικοί, αυτοαποκαλούμενοι ειδικοί και οι πολιτικοί μας – και όποιος άλλος νιώθει υποχρεωμένος να βγάλει τον δικό του λόγο – για το μέλλον της οικονομίας μας, θα μου γυρίσει το στομάχι. «Η μεγαλύτερη κρίση από τον Αλέξανδρο τον Μέγα», «Η μεγαλύτερη καθοδική πορεία όλων των εποχών». Το ότι τα πράγματα δεν θα επανέλθουν τόσο γρήγορα είναι σαφές και το ότι είναι προφανές πως το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν θα μειωθεί ακόμη περισσότερο από ό,τι τα τελευταία χρόνια, μπορεί να το καταλάβει ο κάθε «αδαής». Αλλά να προβλέπουμε την πτώση του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος και την αύξηση του ποσοστού ανεργίας με ακρίβεια δεκαδικού μετά το κόμμα, είναι τσαρλατανισμός. Αυτοί οι κύριοι δεν γνωρίζουν ούτε οι ίδιοι για τι πράγμα μιλάνε! Διαφορετικά δεν θα καταλήγανε συνεχώς σε διαφορετικές προγνώσεις και απόψεις. Το λέω εδώ και δεκαετίες: «Οικονομική συγκυρία δεν είναι αυτό που συμβαίνει και αυτό που προβλέπουν οι φωστήρες, αλλά αυτό το οποίο πράττει η οικονομία με τις επιχειρήσεις της και το ανθρώπινο δυναμικό της.» Η βαρύτητα πέφτει στο «πράττει», και όχι στις «προβλέψεις της κρυστάλλινης σφαίρας». Ακόμη κι αν αυτές οι προγνώσεις περί κάμψης και πτώσης είναι τελείως αβάσιμες και εσφαλμένες, ένα πράγμα το καταφέρνουν πάντα: να ανησυχήσουν και να τρομακρατήσουν τους ανθρώπους. Τι κάνουμε τώρα; Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Όλοι μας γνωρίζουμε ότι η οικονομία έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με την ψυχολογία, και όταν μερικοί αυτοαποκαλούμενοι γνώστες και ειδικοί προβλέπουν την πλήρη ή μερική πτώση της Δύσης, δεν χρειάζεται να μας κάνει να απορούμε που οι άνθρωποι παύουν να καταναλώνουν και συνεπώς οι εταιρείες παύουν να επενδύουν. Πρόκειται για αρνητικές «αυτοεκπληρούμενες προφητείες» οι οποίες δυστυχώς πράγματι μετά οδηγούν στην ελεύθερη πτώση που είχαν προβλέψει. Δεν ζητώ να περιγράψει κάποιος την κατάσταση πιο ρόδινη από ό,τι είναι, αλλά και η κινδυνολογία δεν βοηθάει. Και μάλιστα με στομφώδεις και ζοφερές διατυπώσεις. Τότε γιατί όχι: «Ήρθε το τέλος;». Είναι προφανές ότι αυτοί οι κύριοι επιθυμούν η πραγματικότητα να είναι ακόμη πιο δυσοίωνη από τις προφητείες τους...

Απλά σταματήστε να μιλάτε και δείτε πώς οι εταιρείες, οι εργάτες, οι επιχειρήσεις, οι υπάλληλοι και οι συνεργάτες ρίχνονται σε αυτήν τη μάχη. Οι προγνώσεις δεν βγαίνουν ούτε και στους κανονικούς καιρούς. Μια ματιά στο τέλος του έτους αποδεικνύει κάθε φορά την ανακρίβεια των προβλέψεων. Ποιος το είπε ότι οι άνθρωποι μετά την απαγόρευση κυκλοφορίας δεν έχουν διπλάσια όρεξη για κατανάλωση, εστιατόρια, καφέ, κινηματογράφο, καινούρια αυτοκίνητα και διακοπές; Ποιος το είπε ότι μετά από αυτήν την κρίση δεν θα ξεπηδήσουν τελείως νέες τεχνολογίες, νέοι τρόποι εργασίας, νέες μάρκες, δεν θα δώσουν νέα ώθηση και δεν θα πυροδοτήσουν το ακαθάριστο εθνικό προϊόν αντί να το καταποντίσουν; Αυτή η «υπολογιστική σκέψη» είναι συνεπώς τελείως ανώφελη, διότι δεν συνυπολογίζει τα δυναμικά στοιχεία μιας σταθερής και δυνατής οικονομίας: για την ακρίβεια της δημιουργικότητας και της εφευρετικότητας των ανθρώπων. Ποιον εξυπηρετεί πραγματικά να ακούμε ότι θα βυθιστούμε στη μεγαλύτερη κρίση όλων των κρίσεων; Ακριβώς – κανέναν. Κύριος στόχος είναι να δημιουργηθεί κλίμα φόβου.... Αγαπητοί πρόεδροι ινστιτούτων, ερευνητές και διευθυντές ιδρυμάτων – απλά για μια φορά βγάλτε τον σκασμό. Αφήστε εμάς τις επιχειρήσεις, τους τεχνίτες, τους εργάτες, τους υπαλλήλους και τους ελεύθερους επαγγελματίες να εργαστούμε με την ησυχία μας.  Σε μερικούς μήνες μπορείτε ευχαρίστως να μας «εξηγήσετε» γιατί οι τότε προβλέψεις σας για την εξέλιξη της οικονομικής κατάστασης ήταν λάθος. Αλλά τώρα, σας παρακαλούμε, φτάνει πια να μεταδίδετε κάθε μέρα καινούριες τραγικές προβλέψεις.   Αυτό είναι εξοργιστικό – και επιβλαβές!

Με εκτίμηση,

Ernst Prost